Επιτέλους. Μετά από πάνω από μια δεκαετία σιωπής, ανοχής και θεσμικής παράλυσης, η Περιφέρεια Αττικής, αποφάσισε να πάρει στα χέρια της την τύχη των ιστορικών «Προσφυγικών» της λεωφόρου Αλεξάνδρας. Τέσσερις σειρές πολυκατοικιών, που αποτελούν μνημείο της νεότερης ελληνικής ιστορίας, έχουν μετατραπεί εδώ και χρόνια σε εστία ανομίας, παραβατικότητας και ανεξέλεγκτης κατάληψης δημόσιας περιουσίας. Η ώρα της επαναφοράς τους στη νομιμότητα και την αξιοπρέπεια, έχει επιτέλους φτάσει.
Κτίρια με ιστορία που δεν αξίζουν αυτή την κατάντια
Τα «Προσφυγικά» της λεωφόρου Αλεξάνδρας, δεν είναι απλά μερικές παλιές πολυκατοικίες. Είναι η ζωντανή μαρτυρία, μιας από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του 20ού αιώνα για το ελληνικό Έθνος. Κτισμένες μεταξύ 1933 και 1936, στέγασαν τις οικογένειες Ελλήνων προσφύγων της Μικράς Ασίας και του Πόντου, που ξεριζώθηκαν βίαια από τις πατρίδες τους. Τα 228 διαμερίσματά τους, σχεδιασμένα σε αισθητική Bauhaus με απόλυτα λειτουργική διαρρύθμιση, ήταν πρωτοποριακά για την εποχή τους. Ένα σύμβολο ανασυγκρότησης, αξιοπρέπειας και ελπίδας για ανθρώπους που είχαν χάσει τα πάντα.
Αυτή η ιστορία, αξίζει σεβασμό. Αυτά τα κτίρια αξίζουν, προστασία. Ωστόσο, αυτό που συμβαίνει σε αυτά σήμερα δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Πάνω από μια δεκαετία εγκατάλειψης και ανομίας
Μετά την κήρυξή τους ως διατηρητέων και την απαλλοτρίωση από το Δημόσιο, γύρω στο 2000, τα κτίρια αυτά εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους. Και στο κενό που άφησε η πολιτεία, εγκαταστάθηκε η ανομία, η αγοραπωλησία ουσιών και η πολιτική βία. Πάνω από μια δεκαετία τώρα, οι πολυκατοικίες αυτές, έχουν καταληφθεί από πάνω από 400 άτομα, Έλληνες και αλλοδαπούς, οι οποίοι διαβιούν σε δημόσια περιουσία, χωρίς κανένα νομικό δικαίωμα, χωρίς να πληρώνουν ενοίκιο, χωρίς να λογοδοτούν σε κανέναν.
Στους χώρους αυτούς έχει τεκμηριωθεί διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, ενώ η γύρω περιοχή, ανάμεσα στον Άρειο Πάγο και τη ΓΑΔΑ, έχει υποβαθμιστεί αισθητά. Οι ίδιοι οι καταληψίες, επικαλούνται ως «επίτευγμα» το ότι «ξεκαθάρισαν» την περιοχή από τα ναρκωτικά, παρόλο που εντός των κτιρίων έχουν βρεθεί ουσίες και όπλα. Ένα γκέτο αυτοαποκαλούμενης «αυτονομίας», μία τριτοκοσμική φαβέλα, στην καρδιά της Αθήνας, σε κτίρια που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή σε όλους τους Έλληνες πολίτες.
Η Περιφέρεια κινείται, οι καταληψίες αντιδρούν
Η Περιφέρεια Αττικής, ανακοίνωσε επίσημα ότι δρομολογεί εργασίες αποκατάστασης, χρηματοδοτούμενες από ευρωπαϊκούς πόρους, με στόχο τη μετατροπή των κτιρίων σε χώρους κοινωνικής κατοικίας. Η μελέτη είναι έτοιμη, η άδεια εκδομένη, η χρηματοδότηση εξασφαλισμένη.
Το σχέδιο, αφορά την αποκατάσταση των τεσσάρων πρώτων πολυκατοικιών —108 διαμερίσματα που τελούν υπό πλήρη κυριότητα της Περιφέρειας— με προϋπολογισμό 15 εκατομμυρίων ευρώ, από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Ο στόχος είναι διπλός: η διάσωση της ιστορικής μνήμης και η μετατροπή του συγκροτήματος σε πρότυπο κοινωνικής κατοικίας, αποκλειστικά για ευάλωτες ομάδες — νέους 25-39 ετών και χαμηλοσυνταξιούχους, ανέργους που επανεντάσσονται στην αγορά εργασίας, καθώς και συνοδούς ασθενών του γειτονικού νοσοκομείου «Άγιος Σάββας».
Απαντώντας σε ανυπόστατες φήμες που καλλιεργούν οι καταληψίες, η Περιφέρεια διαμηνύει κατηγορηματικά: «Δεν υφίσταται κανένα σενάριο κατεδάφισης, εγκατάλειψης ή εμπορευματοποίησης — και δεν θα επιτραπεί για κανέναν λόγο». Παράλληλα, δεσμεύεται ότι θα υπάρξει μέριμνα για τους κοινωνικά ευάλωτους κατοίκους, με οργανωμένη μετεγκατάσταση σε κατάλληλες δομές.
Και η απάντηση της αυτοαποκαλούμενης «Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών»; Να αποσυρθεί το σχέδιο και να παραχωρηθεί στην ΑΜΚΕ που έχουν συστήσει οι ίδιοι, το δικαίωμα να ανακαινίσουν τα κτίρια «ιδίοις εξόδοις», διατηρώντας έτσι τον έλεγχο της δημόσιας περιουσίας στα χέρια μιας αδιαφανούς κοινότητας που δεν εκπροσωπεί κανέναν εκτός από τον εαυτό της.
Η ρητορική τους για «εξευγενισμό» και «τουριστικοποίηση», είναι γνωστή συνταγή: κάθε φορά που το κράτος επιχειρεί να επιβάλει τη νομιμότητα σε καταληφθείσες δημόσιες εκτάσεις, εμφανίζονται οι ίδιες κατηγορίες, το ίδιο λεξιλόγιο, οι ίδιες αντιστάσεις. Το επιχείρημά τους είναι απλό: «Εμείς είμαστε εδώ, άρα έχουμε δικαίωμα να μείνουμε». Αλλά, αυτό δεν είναι επιχείρημα, είναι ωμός εκβιασμός προς ένα άτολμο, νερόβραστο κράτος.
Η νομιμότητα δεν διαπραγματεύεται
Τα «Προσφυγικά» της Αλεξάνδρας, ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο και στην ιστορική μνήμη ενός λαού που μάτωσε για να τα αποκτήσει. Δεν ανήκουν σε καταληψίες, σε ΑΜΚΕ και σε «αυτοθεσμισμένες κοινότητες», που λειτουργούν εκτός νόμου.
Η Περιφέρεια Αττικής κάνει το σωστό. Και η πολιτεία οφείλει να σταθεί δίπλα της, χωρίς δισταγμούς και χωρίς υποχωρήσεις. Τα κτίρια που έχτισαν οι πρόσφυγες του 1922 αξίζουν να επιστρέψουν, σε αυτό που ήταν πάντα: χώροι αξιοπρέπειας, όχι αναρχίας, ανομίας και ναρκεμπορίου.
About The Author
