Η φετινή εορταστική περίοδος του Πάσχα, εξελίσσεται σε άσκηση επιβίωσης για χιλιάδες ελληνικές οικογένειες. Από το γέμισμα του ρεζερβουάρ μέχρι το πασχαλινό τραπέζι, το κόστος έχει εκτοξευτεί, μετατρέποντας ακόμη και τα αυτονόητα σε πολυτέλεια. Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες και τα μέτρα στήριξης, η πραγματική εικόνα στην αγορά δείχνει ότι η ακρίβεια όχι μόνο επιμένει, αλλά βαθαίνει.
Καύσιμα και μετακινήσεις: Η πασχαλινή έξοδος γίνεται απλησίαστη
Παρά τη μείωση που καταγράφηκε τις τελευταίες ημέρες στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, η αποκλιμάκωση αυτή δεν έχει περάσει στην ελληνική αντλία. Έτσι, οι οδηγοί συνεχίζουν να βλέπουν τιμές-φωτιά, με την αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης να κινούνται πανελλαδικά κοντά στα 2,07 ευρώ το λίτρο, ενώ σε πολλές νησιωτικές περιοχές οι τιμές ξεπερνούν ακόμη και τα 2,20 ευρώ.
Ιδιαίτερα στις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, την Κρήτη και άλλα τουριστικά ή νησιωτικά σημεία της χώρας, το κόστος ανεβαίνει ακόμη περισσότερο, αποδεικνύοντας ότι η μετακίνηση για το Πάσχα δεν είναι πια μια απλή οικογενειακή υπόθεση, αλλά ένας σοβαρός οικονομικός πονοκέφαλος.
Το υγραέριο, παραμένει θεωρητικά η πιο φθηνή επιλογή, όμως και εκεί οι αυξήσεις είναι αισθητές. Στην πράξη, η συνολική επιβάρυνση για όποιον θέλει να ταξιδέψει είναι βαριά, ειδικά αν συνυπολογιστούν και τα διόδια, που εκτοξεύουν ακόμη περισσότερο το τελικό κόστος.
Πόσο κοστίζει ένα απλό ταξίδι στο χωριό
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σκληρή όταν μεταφράζεται σε πραγματικά ποσά. Για ένα μικρό αυτοκίνητο, με ρεζερβουάρ 40 έως 50 λίτρων, το γέμισμα κοστίζει από 83 έως και 100 ευρώ. Για μεγαλύτερα οχήματα, το ποσό ανεβαίνει ακόμη περισσότερο, βγάζοντας εκτός προϋπολογισμού χιλιάδες νοικοκυριά.
Ακόμη και μια διαδρομή 300 χιλιομέτρων με επιστροφή, απαιτεί δεκάδες ευρώ μόνο για καύσιμα. Αυτό σημαίνει ότι μια απλή πασχαλινή μετακίνηση προς το χωριό ή κάποιο τουριστικό θέρετρο, δεν είναι πλέον δεδομένη για όλους. Για την πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας, η έξοδος του Πάσχα κινδυνεύει να γίνει προνόμιο των λίγων.
Οι αυξήσεις σε σχέση με πέρυσι δείχνουν το μέγεθος της πίεσης
Η σύγκριση με την περσινή περίοδο, είναι αποκαλυπτική. Η αμόλυβδη εμφανίζεται ακριβότερη κατά περίπου 16%, το πετρέλαιο κίνησης κατά σχεδόν 33%, ενώ το υγραέριο έχει αυξηθεί πάνω από 40%.
Αυτές οι ανατιμήσεις, δεν είναι απλώς αριθμοί σε έναν πίνακα. Είναι η καθημερινή αφαίμαξη του οικογενειακού εισοδήματος. Είναι ο φοιτητής που δεν μπορεί να μετακινηθεί, η οικογένεια που κόβει το ταξίδι και ο συνταξιούχος που αναγκάζεται να περιορίσει ακόμη και τις πιο στοιχειώδεις ανάγκες του.
Πασχαλινό τραπέζι με τιμές-φωτιά
Την ίδια ώρα, το φετινό πασχαλινό τραπέζι αναμένεται να είναι ακριβότερο από κάθε άλλη χρονιά. Οι αυξήσεις στα κρέατα, στα φρούτα, στα λαχανικά και στα πασχαλινά είδη πιέζουν ασφυκτικά τον καταναλωτή, που βλέπει τις τιμές να ανεβαίνουν σχεδόν σε όλο το φάσμα των βασικών αγαθών.
Τα εγχώρια αρνιά στη χονδρική πωλούνται φέτος περίπου στα 12 ευρώ το κιλό, καταγράφοντας άνοδο άνω του 26% σε σχέση με πέρυσι. Στα σουπερ μαρκετ, τα αμνοερίφια κινούνται από 15 έως 19 ευρώ το κιλό, ενώ στα συνοικιακά κρεοπωλεία οι τιμές είναι συχνά ακόμη υψηλότερες.
Η κατάσταση αυτή συνδέεται με ένα μείγμα προβλημάτων: ζωονόσοι, προληπτικές θανατώσεις αιγοπροβάτων, αυξημένο κόστος ζωοτροφών, περιορισμένη παραγωγή, αλλά και συνολικότερη πίεση στην εγχώρια κτηνοτροφία. Το αποτέλεσμα είναι ένα: οι τιμές μετακυλούνται ξανά στον πολίτη.
Ανατιμήσεις και σε φρούτα, λαχανικά και βασικά είδη
Ωστόσο, η ακρίβεια δεν σταματά στο κρέας. Σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφονται και σε λαχανικά και φρούτα, με το λάχανο, τα κολοκύθια, τα πράσα και τις πιπεριές να ακολουθούν ανοδική πορεία. Εντυπωσιακή είναι η αύξηση στις φράουλες, που ξεπερνά το 70% σε σχέση με πέρυσι.
Ακριβότερα πωλούνται επίσης τα σοκολατένια αυγά και τα τσουρέκια, ειδικά σε φούρνους και ζαχαροπλαστεία, όπου το αυξημένο κόστος πρώτων υλών έχει περάσει πλέον καθαρά στον καταναλωτή. Έτσι, ακόμη και τα πιο χαρακτηριστικά προϊόντα του Πάσχα γίνονται φέτος πιο δύσκολα προσβάσιμα για τη μέση ελληνική οικογένεια.
Η ακρίβεια ως δομική κρίση για την ελληνική κοινωνία
Η εικόνα που διαμορφώνεται, δεν παραπέμπει σε μια πρόσκαιρη διαταραχή της αγοράς. Αντίθετα, δείχνει μια βαθιά και επίμονη κρίση κόστους ζωής, που αναδιαμορφώνει βίαια την καθημερινότητα των πολιτών.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα συνεχίζει να καταγράφει μεγαλύτερες πιέσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ειδικά στα τρόφιμα και στην ενέργεια. Η δε αύξηση του κόστους στην ενέργεια, λειτουργεί αλυσιδωτά: ανεβάζει μεταφορές, παραγωγή, διανομή και τελικά τις τελικές τιμές στο ράφι.
Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μία κατηγορία αγαθών, αλλά η ακρίβεια απλώνεται παντού και διαβρώνει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών με τρόπο σταθερό και συστηματικό.
Ανεπαρκή τα μέτρα της κυβέρνησης Μητσοτάκη
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, τα κυβερνητικά μέτρα αποδεικνύονται κατώτερα των περιστάσεων. Το Fuel Pass και οι επιμέρους επιδοτήσεις, μπορεί να παρουσιάστηκαν ως ανάχωμα στην κρίση, όμως στην πράξη δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν τις τιμές ούτε να αποτρέψουν τη δραματική επιβάρυνση των πολιτών.
Η αγορά μιλά από μόνη της. Οι τιμές βρίσκονται στα ύψη, οι μετακινήσεις ακριβαίνουν, το πασχαλινό τραπέζι γίνεται όλο και πιο βαρύ για το πορτοφόλι και η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται. Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: τα μέτρα – “παυσίπονο” δεν επαρκούν για να προστατεύσουν ουσιαστικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές επιδοτήσεις και επικοινωνιακές παρεμβάσεις. Χρειάζεται σοβαρό σχέδιο, έλεγχοι στην αγορά, ενίσχυση της παραγωγής και πολιτική βούληση για πραγματική ανακούφιση της κοινωνίας. Όταν το ρεζερβουάρ και το πασχαλινό τραπέζι γίνονται άπιαστα, τότε το πρόβλημα δεν είναι λογιστικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό.
“Μαύρο” Πάσχα για πολλά νοικοκυριά
Το τελικό συμπέρασμα είναι σκληρό, αλλά προγματικό. Για μεγάλο μέρος των Ελλήνων, το φετινό Πάσχα, διαμορφώνεται ως ένα Πάσχα φτώχειας, άγχους και περικοπών. Οι μετακινήσεις, τα καύσιμα και τα βασικά τρόφιμα αποκτούν χαρακτηριστικά πολυτελείας, σε μια περίοδο που θα έπρεπε να είναι συνδεδεμένη με την οικογένεια, την παράδοση και την ανεμελιά της επαρχίας.
Γιατί όταν η επιστροφή στο χωριό γίνεται ακριβό σχέδιο και το πασχαλινό τραπέζι θέλει… χρηματοδότηση, τότε η ακρίβεια έχει περάσει για τα καλά στον πυρήνα της κοινωνικής ζωής.
