Σε μετωπική σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, οδηγείται η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με τον Άδωνι Γεωργιάδη να αναλαμβάνει για ακόμη μία φορά τον ρόλο του πολιτικού «μπροστινού», σε μια υπόθεση που ξεπερνά τα στενά όρια της κομματικής αντιπαράθεσης και αγγίζει πλέον ευθέως τον πυρήνα του κράτους δικαίου.
Οι δημόσιες παρεμβάσεις του υπουργού Υγείας για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τη Λάουρα Κοβέσι και ειδικότερα για την εντεταλμένη Ευρωπαία εισαγγελέα Πόπη Παπανδρέου, έχουν προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, καθώς ερμηνεύονται από την αντιπολίτευση αλλά και από μερίδα του Τύπου ως ευθεία απόπειρα πολιτικής πίεσης και θεσμικού εκφοβισμού.
Η αφορμή δόθηκε από , στην οποία ο ίδιος υποστήριξε ότι η Λάουρα Κοβέσι αναγνώρισε εμπράκτως την αρμοδιότητα του Αρείου Πάγου ως προς την ανανέωση της θητείας της Πόπης Παπανδρέου και δύο ακόμη εισαγγελέων που υπηρετούν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Κατά τον υπουργό, το γεγονός ότι η επικεφαλής της EPPO απέστειλε σχετική επιστολή προς τον Άρειο Πάγο, συνιστά παραδοχή ότι η τελική αρμοδιότητα ανήκει στην ελληνική Δικαιοσύνη και όχι αποκλειστικά στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Η κυβερνητική γραμμή και το μήνυμα προς Κοβέσι
Ωστόσο, πίσω από τη νομική επιχειρηματολογία, πολλοί διακρίνουν μία σαφή πολιτική στόχευση. Η κυβέρνηση, επιχειρεί να αμφισβητήσει τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι έρευνές της – ιδίως γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων – προκαλούν σοβαρούς κραδασμούς στο πολιτικό σύστημα.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν περιορίστηκε μόνο στο ζήτημα της αρμοδιότητας του Αρείου Πάγου. Στην ίδια παρέμβασή του έκανε λόγο για «στρεβλή εικόνα» που, όπως υποστήριξε, καλλιεργείται στη δημόσια σφαίρα, σύμφωνα με την οποία οι μόνοι «έντιμοι» εισαγγελείς, είναι οι Ευρωπαίοι και όχι οι Έλληνες δικαστικοί λειτουργοί. Παράλληλα, επιτέθηκε στις επιλεκτικές διαρροές προς τον Τύπο, αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία λειτουργεί με πολιτικά κριτήρια.
Ακόμη πιο προκλητική ήταν η αναφορά του στις δικογραφίες που έχουν διαβιβαστεί στη Βουλή, τις οποίες χαρακτήρισε «γελοίες υποθέσεις», προβλέποντας μάλιστα ότι τελικά είτε θα αρχειοθετηθούν είτε θα οδηγήσουν σε αθώωση. Με τον τρόπο αυτό, ο υπουργός Υγείας δεν αρκέστηκε στην άσκηση πολιτικής κριτικής, αλλά εμφανίστηκε ουσιαστικά να προδικάζει την έκβαση δικαστικών χειρισμών, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη θεσμική γραμμή που ακολουθεί το κυβερνητικό στρατόπεδο.
Στοχοποίηση της Πόπης Παπανδρέου
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται πλέον και η Πόπη Παπανδρέου, η εντεταλμένη Ευρωπαία εισαγγελέας στην Ελλάδα, της οποίας η θητεία οδεύει προς κρίσιμο σημείο. Δημοσιεύματα και πολιτικές εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει το έδαφος για τη μη ανανέωση της θητείας της, επιχειρώντας πρώτα να τη φθείρει πολιτικά και να τη συνδέσει με δήθεν σκοπιμότητες.
Σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, η στοχοποίησή της μόνο τυχαία δεν είναι. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με στόχο να σταλεί μήνυμα όχι μόνο προς την ίδια, αλλά και προς τη Λάουρα Κοβέσι. Το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά είναι αν η Αθήνα επιχειρεί να σύρει τη χώρα σε μια σύγκρουση με έναν ευρωπαϊκό θεσμό, απλώς και μόνο επειδή οι έρευνές του αγγίζουν ευαίσθητες κυβερνητικές ζώνες.
Η ίδια η επιχειρηματολογία Γεωργιάδη, εντείνει ακόμη περισσότερο αυτές τις υποψίες. Ο υπουργός συνέδεσε ευθέως τον χρόνο αποστολής δικογραφιών στη Βουλή, με τη διαδικασία ανανέωσης της θητείας των εισαγγελέων, αφήνοντας υπαινιγμούς ότι υπάρχει σκοπιμότητα πίσω από τις κινήσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Αν και ο ίδιος δήλωσε πως δεν υιοθετεί «συνωμοσίες», οι αιχμές του ήταν τόσο σαφείς ώστε το πολιτικό μήνυμα είχε ήδη δοθεί.
Το Μαξίμου δεν αποδοκιμάζει
Ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, αποκτά η υπόθεση από το γεγονός ότι το Μέγαρο Μαξίμου όχι μόνο δεν αποδοκίμασε τις ακραίες τοποθετήσεις Γεωργιάδη, αλλά αντιθέτως φρόντισε να τις καλύψει πολιτικά. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι «συμμερίζεται πολλά από αυτά τα οποία λέει ο κ. Γεωργιάδης», αποφεύγοντας επιμελώς να αποστασιοποιηθεί από την επιθετική γραμμή που έχει χαράξει ο υπουργός Υγείας.
Την ίδια ώρα, και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με πιο προσεκτικές διατυπώσεις αλλά με σαφή πολιτική στόχευση, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να αποδείξει στην πράξη την ουδετερότητά της, υιοθετώντας ουσιαστικά τον πυρήνα του κυβερνητικού αφηγήματος. Με αυτόν τον τρόπο, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πως ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν λειτουργεί μόνος του, αλλά εκφράζει μία κεντρική στρατηγική του Μαξίμου: πίεση, αμφισβήτηση και πολιτική απαξίωση ενός θεσμού που ερευνά δυσάρεστες για την κυβέρνηση υποθέσεις.
Απειλές ακόμη και για αποχώρηση από τον θεσμό
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η επαναφορά, από τον Άδωνι Γεωργιάδη, της θέσης ότι η Ελλάδα διατηρεί το κυριαρχικό δικαίωμα να αποχωρήσει από τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, εφόσον αυτό αποφασιστεί από ένα μελλοντικό Κοινοβούλιο. Αν και ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν λέει ούτε πως πρέπει να γίνει ούτε πως θα γίνει, η αναφορά και μόνο σε ενδεχόμενη αποχώρηση ερμηνεύτηκε ως πολιτική προειδοποίηση προς τις Βρυξέλλες και το Λουξεμβούργο.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται να ενισχύσει την εντύπωση ότι η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως συμπληρωματικό θεσμό δικαιοσύνης, αλλά ως ενοχλητικό μηχανισμό που πρέπει είτε να περιοριστεί είτε να συμμορφωθεί. Κι αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία, όχι μόνο στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι Δελφοί και η ώρα των απαντήσεων
Μέσα σε αυτό το ήδη εκρηκτικό κλίμα, ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αποκτά, η παρουσία της Λάουρα Κοβέσι στο Φόρουμ των Δελφών, την Πέμπτη 23 Απριλίου, όπου αναμένεται να τοποθετηθεί εφ’ όλης της ύλης. Όλα δείχνουν πως η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν θα περιοριστεί σε γενικές ευρωπαϊκές αναφορές, αλλά θα αγγίξει και τα πλέον καυτά μέτωπα που έχουν ανοίξει στην Ελλάδα.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν τόσο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ όσο και οι σοβαρές καταγγελίες για τη διαχείριση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, μια υπόθεση που ήδη βαραίνει πολιτικά την κυβέρνηση και απειλεί να λάβει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, εφόσον υπάρξουν σαφείς δημόσιες τοποθετήσεις από την ίδια την Κοβέσι. Για πολλούς, η εμφάνισή της στους Δελφούς μπορεί να εξελιχθεί σε κομβική στιγμή, όχι μόνο για την πορεία των ερευνών, αλλά και για τη συνολική πολιτική πίεση που δέχεται το Μαξίμου.
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο επεισόδιο αυτής της σύγκρουσης προμηνύεται εκρηκτικό. Και αν η Λάουρα Κοβέσι επιλέξει να μιλήσει ανοιχτά για όσα ερευνώνται γύρω από ευρωπαϊκά κονδύλια, αγροτικές επιδοτήσεις και το Ταμείο Ανάκαμψης, τότε η κυβέρνηση δύσκολα θα μπορέσει να κρατήσει τη συζήτηση μόνο στο πεδίο των εντυπώσεων. Η Πέμπτη στους Δελφούς ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ πιο βαριά πολιτικά απ’ όσο θα ήθελε το Μαξίμου.
