Ένα ισχυρό μέτωπο υπέρ των παραδοσιακών αξιών, της οικογένειας, της θρησκείας και κυρίως της εθνικής κυριαρχίας, φαίνεται να διαμορφώνεται στην Αφρική, με ολοένα και περισσότερους πολιτικούς και κοινοβουλευτικούς παράγοντες, να αμφισβητούν ανοιχτά τις διάφορες… προοδόπληκτες κοινωνικές πολιτικές, που εισάγονται από τη Δύση.
Στο επίκεντρο, βρίσκεται ο υπό διαμόρφωση «Αφρικανικός Χάρτης για την Οικογένεια, την Κυριαρχία και τις Αξίες», ένα κείμενο που φιλοδοξεί να αποτελέσει παναφρικανικό θεσμικό πλαίσιο για την οικογένεια, την εκπαίδευση, την εθνική κυριαρχία και τις θρησκευτικές και πολιτιστικές αξίες.
Η σημαντικότερη μέχρι σήμερα εξέλιξη, σημειώθηκε τον Ιούνιο του 2026 στην Άκρα της Γκάνας, όπου πραγματοποιήθηκε η 4η Αφρικανική Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη για την Οικογένεια, την Κυριαρχία και τις Αξίες.
Σύμφωνα με το Κοινοβούλιο της Γκάνας, στη διοργάνωση συμμετείχαν εκπρόσωποι 20 αφρικανικών χωρών, ενώ, προς τη λήξη της, η διάσκεψη κατέληξε στην προώθηση του Χάρτη και της Διακήρυξης της Άκρας, με τη Νότια Αφρική και τη Μοζαμβίκη να μη συντάσσονται τελικά με την υιοθέτησή του.
Ωστόσο, δεν πρόκειται για μια πρωτοβουλία που εμφανίστηκε από το πουθενά. Είχαν προηγηθεί τρεις αντίστοιχες διασκέψεις στην Ουγκάντα, ενώ το 2025, στην τρίτη συνάντηση στο Εντέμπε, συμμετείχαν κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι από 28 αφρικανικές χώρες.
Έτσι, το σχέδιο του Χάρτη, είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που εξελίσσεται εδώ και χρόνια και επιχειρεί πλέον να αποκτήσει θεσμική υπόσταση σε ολόκληρη την «Μαύρη Ήπειρο.»
Τι προβλέπει ο Χάρτης
Το κείμενο, φέρεται να κινείται σε ευθεία αντίθεση με μεγάλο μέρος της λεγόμενης «woke» ατζέντας, που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια σε αρκετές δυτικές κοινωνίες.
Μεταξύ άλλων:
– Ορίζει τον γάμο ως ένωση άνδρα και γυναίκας, τοποθετώντας την οικογένεια στο επίκεντρο της κοινωνικής οργάνωσης.
– Αναγνωρίζει κεντρικό ρόλο στους γονείς, ως προς την εκπαίδευση, την υγεία και την ηθική διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους.
– Απορρίπτει τη λεγόμενη «συμπεριληπτική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση», υποστηρίζοντας ότι η σεξουαλική αγωγή των ανηλίκων, πρέπει να πραγματοποιείται με σεβασμό στα δικαιώματα των γονέων και στις πολιτιστικές και θρησκευτικές αξίες κάθε κοινωνίας.
– Απορρίπτει την αντίληψη περί διεθνώς κατοχυρωμένου «δικαιώματος στην άμβλωση», επιμένοντας ότι τέτοιες πολιτικές, θα πρέπει να καθορίζονται από τα ίδια τα αφρικανικά κράτη.
– Υποστηρίζει ότι τα κράτη, πρέπει να προστατεύουν την πολιτική τους αυτονομία, απέναντι σε διεθνείς συμφωνίες ή εξωτερικές πιέσεις, που θεωρούν ότι επιχειρούν να επιβάλουν συγκεκριμένες αντιλήψεις σχετικά με το φύλο, τη σεξουαλικότητα, την οικογένεια και την αναπαραγωγική πολιτική.
Η λογική αυτή, αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά και στην ομιλία του προέδρου του Κοινοβουλίου της Γκάνας, Alban Bagbin, ο οποίος υποστήριξε ότι η σύνδεση της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας με αλλαγές στις οικογενειακές αξίες ή στην εσωτερική νομοθεσία αφρικανικών κρατών, αντιβαίνει, στην αρχή της κυρίαρχης ισότητας των κρατών. Το μήνυμά του ήταν ουσιαστικά απλό: Οι Αφρικανοί, δεν επιχειρούν να καθορίσουν τις κοινωνικές πολιτικές της Ευρώπης και έτσι, απαιτούν αντίστοιχο σεβασμό στις δικές τους επιλογές.
Δεν αφορά μόνο την οικογένεια και τις παραδοσιακές αξίες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, παρουσιάζει το γεγονός, ότι ο Χάρτης δεν περιορίζεται στα ζητήματα φύλου, οικογένειας και σεξουαλικότητας.
Συνδέει την έννοια της κυριαρχίας, με την οικονομία, την παραγωγή τροφίμων, τους φυσικούς πόρους και την εκπαίδευση. Προωθεί την προστασία των αυτόχθονων σπόρων και των γεωργικών συστημάτων, που διαχειρίζονται οι ίδιοι οι αγρότες, καθώς και μεγαλύτερο αφρικανικό έλεγχο στους φυσικούς πόρους.
Παράλληλα, προβάλλεται η ανάγκη περιορισμού του παλαιού οικονομικού μοντέλου, στο οποίο αφρικανικές χώρες εξάγουν πρώτες ύλες και στη συνέχεια, εισάγουν ακριβότερα μεταποιημένα προϊόντα.
Στη διάσκεψη, μάλιστα, τέθηκαν ζητήματα επισιτιστικής κυριαρχίας, τεχνολογίας, διακυβέρνησης δεδομένων και ενίσχυσης της αφρικανικής πολιτιστικής ταυτότητας.
Έτσι, το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ μια απλή αντιπαράθεση για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα ή τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία.
Στην πραγματικότητα, οι υποστηρικτές του Χάρτη, επιχειρούν να οικοδομήσουν ένα συνολικότερο δόγμα πολιτιστικής και πολιτικής κυριαρχίας. Ακριβώς, όπως θα έπρεπε να κάνουν και τα Έθνη της Δύσης.
«Δεν θέλουμε να μας επιβάλλετε τις αξίες σας»
Και ακριβώς εδώ, βρίσκεται ο πυρήνας της σύγκρουσης.
Για τους υποστηρικτές του Χάρτη, η συζήτηση δεν παρουσιάζεται απλώς ως «συντηρητικοί εναντίον προοδευτικών», αλλά, ως ζήτημα για το ποιος έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για το κοινωνικό μοντέλο ενός λαού. Ο ίδιος ο λαός ή εγχώριες και διεθνείς ελίτ, μακριά από τα ίδια τα κέντρα λήψεις αποφάσεων, όπως τα εθνικά κοινοβούλια;
Η θέση που διατυπώνεται από αρκετούς Αφρικανούς πολιτικούς, είναι ότι η αποαποικιοποίηση, δεν μπορεί να αφορά μόνο την πολιτική ανεξαρτησία και τον έλεγχο των φυσικών πόρων.
Θα πρέπει, κατά την άποψή τους, να αφορά και το δικαίωμα των κοινωνιών, να καθορίζουν μόνες τους τις αντιλήψεις τους για την οικογένεια, την εκπαίδευση, τη θρησκεία και την κοινωνική οργάνωση.
Γι’ αυτό και η ίδια η γλώσσα της διάσκεψης, περιστράφηκε έντονα γύρω από την «κυριαρχία».
Για παράδειγμα, το κοινοβούλιο της Γκάνας ανέφερε χαρακτηριστικά μετά το πέρας της διοργάνωσης, ότι η Διακήρυξη της Άκρας, απορρίπτει απόπειρες σύνδεσης της αναπτυξιακής βοήθειας με ξένα πρότυπα «κοινωνικής μηχανικής».
Η αντίδραση των woke «φιλανθρώπων» ήταν άμεση
Όπως ήταν αναμενόμενο, η πρωτοβουλία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από δυτικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες υποστηρίζουν ότι ο Χάρτης, μπορεί να οδηγήσει σε υποχώρηση υφιστάμενων προστατευτικών ρυθμίσεων για γυναίκες και ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, καθώς και σε περιορισμούς σχετικά με την αναπαραγωγική υγεία και τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
Η Νότια Αφρική, αρνήθηκε να τον υιοθετήσει, επισημαίνοντας ότι ο ορισμός του γάμου αποκλειστικά ως ένωσης άνδρα και γυναίκας, συγκρούεται με το νοτιοαφρικανικό Σύνταγμα, ενώ η Μοζαμβίκη, επικαλέστηκε διαδικαστικούς και νομοθετικούς λόγους για τη στάση της.
Υπάρχει όμως και μία ακόμη πλευρά που πρέπει να αναφερθεί. Επικριτές της πρωτοβουλίας, επισημαίνουν ότι στο κίνημα συμμετέχουν και συντηρητικές χριστιανικές οργανώσεις, από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Συνεπώς, η εικόνα μιας αποκλειστικά αφρικανικής αντίδρασης στη δυτική επιρροή, είναι πιο σύνθετη, καθώς στη διαμόρφωση του αντι-woke δικτύου, υπάρχουν και διεθνείς σύμμαχοι.
Ένα αντι-woke μέτωπο, με παναφρικανικές φιλοδοξίες
Παρά τις αντιδράσεις, η πολιτική σημασία της πρωτοβουλίας, δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Αυτό που πριν από λίγα χρόνια εκφραζόταν αποσπασματικά από κυβερνήσεις, θρησκευτικούς ηγέτες ή μεμονωμένα κοινοβούλια, επιχειρεί πλέον να αποκτήσει ένα κοινό παναφρικανικό θεσμικό πλαίσιο.
Μάλιστα, η διαδικασία δεν σταματά στην Άκρα. Σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν επισήμως στο Κοινοβούλιο της Γκάνας, η Μπουρκίνα Φάσο, πρόκειται να φιλοξενήσει την επόμενη διάσκεψη και το Εσουατίνι, την έκτη διοργάνωση, τον Σεπτέμβριο του 2027.
Το σημαντικότερο, επομένως, δεν είναι μόνο τι προβλέπει ο συγκεκριμένος Χάρτης, ως λύσεις και τρόπο διοίκησης των αφρικανικών Εθνών, αλλά το πολιτικό μήνυμα που βρίσκεται πίσω του.
Ένα μεγάλο τμήμα της Αφρικής, δηλώνει ότι δεν επιθυμεί να αντιγράψει μηχανικά το κοινωνικό μοντέλο, που διαμορφώθηκε στη Δύση, τις τελευταίες δεκαετίες.
Διεκδικεί, το δικαίωμα να διατηρεί τις δικές του οικογενειακές, θρησκευτικές και πολιτιστικές αντιλήψεις και να καθορίζει μόνο του, την εσωτερική του πολιτική.
Υπό αυτή την έννοια, ο υπό διαμόρφωση Χάρτης, μπορεί να ιδωθεί ως μέρος μιας ευρύτερης «αντι-woke Σταυροφορίας» υπέρ των παραδοσιακών αξιών και της εθνικής ανεξαρτησίας, που δεν περιορίζεται πλέον στην Ευρώπη ή στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Και ίσως εδώ να βρίσκεται, η μεγαλύτερη πολιτική σημασία των όσων συνέβησαν στην Άκρα: Η σύγκρουση γύρω από την παγκοσμιοποίηση και των κοινωνικών αξιών, αποκτά πλέον και μια έντονα παναφρικανική διάσταση.
Εάν η πρωτοβουλία αποκτήσει πραγματική θεσμική υπόσταση και υποστήριξη από περισσότερες κυβερνήσεις, η Αφρική μπορεί να εξελιχθεί σε ένα ισχυρό προπύργιο αντίστασης, απέναντι στην παγκόσμια εξάπλωση της woke ιδεολογίας, με όχημα όχι μόνο τις παραδοσιακές αξίες, αλλά κυρίως την αρχή ότι κάθε λαός, πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποφασίζει ο ίδιος, για την κοινωνία που θέλει να οικοδομήσει.
About The Author
