Περισσότερα από 69 εκατομμύρια ευρώ δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος, διατέθηκαν από το Υπουργείο Υγείας προς το ελληνικό γραφείο της UNICEF για δύο έργα καταπολέμησης της παιδικής παχυσαρκίας. Το γεγονός αυτό δεν αμφισβητείται, καθώς υπάρχουν τα έγγραφα. Ωστόσο, το δύσκολο είναι να βρεθεί η τελική κατάληξη αυτών των χρημάτων. Όντως πήγαν εκεί που έπρεπε ή γέμισαν πολιτικές τσέπες; Ποια έργα υλοποιήθηκαν; Ποιοι πληρώθηκαν; Ποια ήταν τα παραδοτέα; Και, κυρίως, δικαιολογούν οι δράσεις που παρουσιάστηκαν μια χρηματοδότηση τέτοιου ύψους;
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με τρεις κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις μέσα σε λίγους μήνες και αλλεπάλληλα αιτήματα κατάθεσης εγγράφων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν δοθεί δημόσια όλες οι αναλυτικές οικονομικές απαντήσεις που απαιτούνται.
Τα 69 εκατομμύρια και τα αναπάντητα ερωτήματα
Οι επίσημες χρηματοδοτήσεις ανέρχονται σε 69.003.631,25 ευρώ, εκ των οποίων περίπου το 80% προήλθε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το υπόλοιπο από εθνικούς πόρους. Τα χρήματα αφορούσαν δύο προγράμματα: την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας και την προαγωγή της υγείας παιδιού και οικογένειας.
Φυσικά, δεν αμφισβητούμε ότι μέρος των χρημάτων οδηγήθηκε στην υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων. Το ερώτημα ωστόσο που εξακολουθεί να κυριαρχεί είναι διαφορετικό: ήταν οι δράσεις αυτές αντίστοιχες μιας χρηματοδότησης σχεδόν 70 εκατομμυρίων ευρώ και αν ναι, όντως τα ποσά έφτασαν στον προορισμό τους;
Οι βουλευτές που κατέθεσαν τις σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή κατά το προηγούμενο διάστημα, ζήτησαν αναλυτική κοστολόγηση ανά δράση, στοιχεία για τους αναδόχους, τα παραδοτέα και τις πραγματικές δαπάνες, ωστόσο μέχρι σήμερα, τα στοιχεία αυτά δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στο σύνολό τους.
Τα «σκοτεινά σημεία»
Η κριτική προς την τότε ηγεσία του υπουργείου Υγείας και της UNICEF, επικεντρώνεται σε τέσσερα βασικά σημεία:
Πρώτον, δεν υπάρχει δημόσια αναλυτική οικονομική αποτύπωση για το πού κατευθύνθηκαν αυτά τα 69 εκατομμύρια. Αντί για οικονομικούς απολογισμούς, έχουν παρουσιαστεί κυρίως αριθμοί συμμετεχόντων, ενημερωτικές δράσεις και περιγραφές εκδηλώσεων.
Δεύτερον, οι εκταμιεύσεις έγιναν με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις μεσολάβησαν λίγες μόνο ημέρες από την έγκριση της χρηματοδότησης έως την καταβολή των ποσών.
Τρίτον, το ελληνικό γραφείο της UNICEF δεν εμφανίζεται στο Μητρώο Επιχορηγούμενων Φορέων της «Διαύγειας», γεγονός που αποτέλεσε αντικείμενο έντονης κριτικής, καθώς πρόκειται για διαχείριση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ δημοσίου χρήματος.
Τέταρτον, παραμένουν ερωτήματα για το ύψος των δαπανών επικοινωνίας, προβολής και διοργάνωσης εκδηλώσεων, καθώς και για τους υπεργολάβους που συμμετείχαν στην υλοποίηση των προγραμμάτων.
Η απάντηση της UNICEF
Από την πλευρά της η UNICEF, φέρεται να απορρίπτει τις αιτιάσεις περί έλλειψης ελέγχου. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «δημοκρατία», η UNICEF φέρεται να υποστηρίζει ότι τα προγράμματα έχουν ήδη αποφέρει μετρήσιμα αποτελέσματα, επικαλούμενη τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών και γονέων σε δράσεις πρόληψης, εκπαιδευτικά προγράμματα, αθλητικές δραστηριότητες, πρωτοβουλίες ψυχικής υγείας και την ίδρυση Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης της Παχυσαρκίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι, ως οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, λειτουργεί με ειδικό διεθνές νομικό καθεστώς και ότι οι οικονομικοί της έλεγχοι πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους μηχανισμούς του ΟΗΕ και της έδρας της στη Νέα Υόρκη. Για τον λόγο αυτόν θεωρεί, ότι δεν υπάγεται στις ίδιες υποχρεώσεις που ισχύουν για άλλους κρατικά επιχορηγούμενους φορείς στην Ελλάδα. Λειτουργεί, δηλαδή, με πλήρη αδιαφάνεια προς το ελληνικό κράτος;
Οι εξηγήσεις αυτές, ωστόσο, δεν απαντούν στο βασικό ερώτημα που τίθεται από την αντιπολίτευση και μέρος του Τύπου: ποιο ήταν το αναλυτικό κόστος κάθε δράσης και πώς δικαιολογείται η συνολική χρηματοδότηση;
Τι λέει το Υπουργείο Υγείας
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «ΕΣΤΙΑ», η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη έχει δηλώσει ότι οι διαδικασίες ήταν απολύτως νόμιμες, ότι υπήρξαν οι απαιτούμενες εγκρίσεις, ακόμη και από το Ελεγκτικό Συνέδριο, και ότι η συνεργασία με τη UNICEF πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τις κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, τα αιτήματα για αναλυτική κατάθεση οικονομικών στοιχείων και παραδοτέων παραμένουν χωρίς πλήρη δημόσια απάντηση.
Και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία;
Παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) έχει ανοίξει επίσημη έρευνα για την υπόθεση. Η EPPO θα μπορούσε να αποκτήσει αρμοδιότητα, μόνο εφόσον προκύψουν ενδείξεις απάτης ή άλλων αδικημάτων σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Που πήγαν τα χρήματα;
Τα 69 εκατομμύρια ευρώ διατέθηκαν στην UNICEF για συγκεκριμένο έργο. Αυτό είναι αναμφισβήτητο. Εκείνο που εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, είναι αν η Πολιτεία μπορεί να δώσει μια αναλυτική και δημόσια λογοδοσία για τη διαχείρισή τους. Μέχρι να παρουσιαστούν αναλυτικοί οικονομικοί απολογισμοί, παραδοτέα και στοιχεία για κάθε δαπάνη, οι σκιές γύρω από την υπόθεση δύσκολα θα διαλυθούν. Και όσο οι απαντήσεις καθυστερούν, τόσο θα ενισχύεται το βασικό ερώτημα που συνοδεύει αυτή την ιστορία: τα σχεδόν 70 εκατομμύρια ευρώ έγιναν κάποιο έργο ή παραμένουν ένας λογαριασμός που δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί δημόσια;
About The Author
