Η τραγωδία στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργάτριες, περνά πλέον σε μια νέα και ακόμη πιο βαριά φάση. Οι εκθέσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους, που συντάχθηκαν μετά την ανάλυση 24 δειγμάτων από τον χώρο της φονικής έκρηξης, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αμφισβήτησης. Το εργοστάσιο, το υπόγειο, ο αύλειος χώρος, το έδαφος γύρω από τις δεξαμενές, ακόμη και υλικά που βρέθηκαν μέσα στην εγκατάσταση, ήταν ποτισμένα από υγραέριο, προπάνιο, βουτάνιο, ισοβουτάνιο, θειούχες ενώσεις και αρωματικούς υδρογονάνθρακες όπως τολουόλιο και ξυλόλιο. Έτσι, η εικόνα που προκύπτει δεν παραπέμπει σε ένα απλό βιομηχανικό δυστύχημα, αλλά σε έναν χώρο που είχε μετατραπεί σε παγίδα θανάτου.
Διαρροή σε μεγάλη ακτίνα
Το πιο σοκαριστικό είναι ότι τα ευρήματα δεν περιορίζονται στο σημείο της έκρηξης. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι το εκρηκτικό μίγμα είχε εξαπλωθεί παντού: στον αέρα, στο χώμα, στα δομικά υλικά, δίπλα στις δεξαμενές, γύρω από τον αγωγό, ακόμη και σε “τυφλό” δείγμα χώματος, που ελήφθη 100 μέτρα μακριά από το εργοστάσιο. Αυτό δείχνει ότι η διαρροή, δεν ήταν ούτε στιγμιαία ούτε περιορισμένη. Ήταν εκτεταμένη, είχε διάρκεια και είχε δημιουργήσει συνθήκες θανάσιμου κινδύνου για όσους εργάζονταν εκεί.
Τα 24 δείγματα που έδειξαν την εικόνα
Τα 24 δείγματα ελήφθησαν στις 5 και 6 Φεβρουαρίου 2026, κατόπιν παραγγελίας της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Τρικάλων, στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, που διεξάγεται από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού. Οι εκθέσεις διαβιβάστηκαν στον ανακριτή στα μέσα Μαρτίου και περιγράφουν με λεπτομέρεια το χημικό περιβάλλον που επικρατούσε στο χώρο. Πρόκειται για 16 δείγματα χωμάτων, 2 δείγματα υγραερίου, 1 δείγμα φελιζόλ, 1 δείγμα υλικού από δάπεδο και 3 δείγματα αέρα. Δεν ελέγχθηκε ένα μόνο σημείο, αλλά ένα ολόκληρο πλέγμα περιοχών μέσα και γύρω από το εργοστάσιο. Γι’ αυτό και η εικόνα που προκύπτει είναι τόσο καθαρή.
Το εργαστήριο κατέγραψε μόνο μέρος της εικόνας
Οι χημικοί κατέγραψαν παρουσία υγραερίου, σχεδόν παντού. Σε πολλές από τις εκθέσεις, επαναλαμβάνεται ότι οι πραγματικές ποσότητες των αερίων, ενδέχεται να ήταν ακόμη μεγαλύτερες από εκείνες που προσδιορίστηκαν εργαστηριακά, επειδή μέρος τους διέφυγε κατά τη δειγματοληψία λόγω της υψηλής πτητικότητας. Με απλά λόγια, όσα κατέγραψε το εργαστήριο, μπορεί να είναι μόνο ένα μέρος της πραγματικής εικόνας.
Το υπόγειο ως εκρηκτικός θάλαμος
Ιδιαίτερη σημασία, έχει το δείγμα αέρα, που συλλέχθηκε από οπή στον τσιμεντένιο τοίχο του υπογείου, η οποία φαίνεται να επικοινωνεί με το εσωτερικό της κατασκευής. Εκεί, ανιχνεύθηκε υγραέριο, δηλαδή προπάνιο, ισοβουτάνιο και βουτάνιο. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η ακριβής ποσότητα μπορεί να ήταν σημαντικά υψηλότερη. Το υπόγειο, με λίγα λόγια, φαίνεται πως είχε μετατραπεί σε κλειστό χώρο με παγιδευμένα εύφλεκτα αέρια, σε ένα εκρηκτικό περιβάλλον όπου μια σπίθα αρκούσε για να προκαλέσει όλεθρο.
Το χώμα “μίλησε”
Εξίσου αποκαλυπτικά, είναι τα ευρήματα στα δείγματα χώματος. Στο πρώτο δείγμα από τάφρο στον αύλειο χώρο, σε βάθος 1,15 μέτρων, ανιχνεύθηκε παρουσία υγραερίου, μαζί με ίχνη άλλων χημικών ουσιών. Σε άλλο δείγμα, από χαντάκι κοντά στον σωλήνα υγραερίου και στο τοιχίο των δεξαμενών, καταγράφηκαν ίχνη αιθανόλης, ακετόνης και μέθυλο-προπανόλης, ενώ η έκθεση διευκρινίζει ότι η μη ανίχνευση υγραερίου σε αυτό το συγκεκριμένο δείγμα, δεν σημαίνει πως δεν υπήρχε εξαρχής, καθώς μπορεί να είχε διαφύγει.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι αυτό το δείγμα χώματος περιγράφεται ως όξινο, κάτι που δείχνει χημική αλλοίωση του υπεδάφους. Σε άλλα δείγματα από τον αύλειο χώρο, την τάφρο του σωλήνα, σημεία κοντά σε τρύπες του αγωγού και γειτονικά χωράφια, επαναλαμβάνεται η ίδια εικόνα: παρουσία υγραερίου, θείου, θειούχων ενώσεων και αρωματικών παραγώγων. Έτσι, όταν το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται ξανά και ξανά σε τόσα διαφορετικά σημεία, δεν μιλάμε πια για υποψίες, αλλά για τη σαφή χημική αποτύπωση μιας μεγάλης διαρροής.
Οι συγκεντρώσεις που προκαλούν σοκ
Από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα, είναι οι συγκεντρώσεις που καταγράφηκαν σε ορισμένα δείγματα. Στο δείγμα φελιζόλ από την τάφρο του σωλήνα υγραερίου, ανιχνεύθηκε προπάνιο σε συγκέντρωση 3.893 mg/Kg, μαζί με ισοβουτάνιο 393 mg/Kg και βουτάνιο 425 mg/Kg. Στο ίδιο δείγμα βρέθηκαν επίσης τολουόλιο, ξυλόλιο και άλλα παράγωγα βενζολίου. Πρόκειται για ένα χημικό κοκτέιλ ιδιαίτερα επικίνδυνο, αφού συνδυάζει εύφλεκτες και τοξικές ουσίες σε έναν χώρο, όπου η διαρροή LPG φαίνεται να ήταν ήδη εκτεταμένη.
Το “τυφλό” δείγμα των 100 μέτρων
Ακόμη και το “τυφλό” δείγμα χώματος, που ελήφθη 100 μέτρα μακριά από το εργοστάσιο, βρέθηκε θετικό σε ποσότητα υγραερίου, έστω μικρή. Αυτό από μόνο του, δείχνει το μέγεθος της διαρροής, γιατί το υγραέριο δεν είχε μείνει στον πυρήνα του συμβάντος. Είχε απλωθεί σε μεγάλη ακτίνα, μετατρέποντας την περιοχή σε μια αόρατη ζώνη κινδύνου.
Τα ερωτήματα για τον αγωγό
Η έρευνα, στράφηκε και στο ερώτημα από πού διέρρευσε το υγραέριο. Σε δείγματα χώματος κοντά σε τρύπες του αγωγού, βρέθηκαν ξανά ίχνη υγραερίου, θείου, θειούχων ενώσεων και αρωματικών παραγώγων. Αυτό ενισχύει την εκδοχή ότι η διαρροή σχετιζόταν με τον υπόγειο αγωγό ή με τη σύνδεσή του με τις δεξαμενές. Ωστόσο, η εξέταση τμήματος της υπόγειας σωλήνωσης, έδειξε επιφανειακή διάβρωση, χωρίς σαφή ένδειξη ότι αυτή από μόνη της προκάλεσε τη διαρροή. Δηλαδή, η ακριβής μηχανική αιτία μπορεί να μην έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, όμως η διαρροή ως γεγονός, προκύπτει καθαρά από τα χημικά ευρήματα.
Οι δεξαμενές και η έντονη οσμή
Σημαντικά είναι και τα στοιχεία από τις δύο υπέργειες δεξαμενές. Η πρώτη, περιείχε προπάνιο σε ποσοστό 89% κατά βάρος και η δεύτερη 87,7%. Οι φιάλες των δειγμάτων, σύμφωνα με την έκθεση, ανέδιδαν δυσάρεστη οσμή θειούχων οργανικών ενώσεων. Σε συνδυασμό, λοιπόν, με τα υπόλοιπα στοιχεία, η εικόνα είναι απολύτως ασφυκτική: το εργοστάσιο δεν ήταν απλώς εκτεθειμένο σε κίνδυνο, αλλά βουτηγμένο μέσα σε αυτόν.
Ένα εργοστάσιο που είχε γίνει παγίδα
Υψηλή συγκέντρωση προπανίου, 650 mg/Kg, ανιχνεύθηκε και σε δείγμα στερεού καμένου υλικού από το πάτωμα του υπογείου. Το εύρημα αυτό, αποδεικνύει ότι ακόμη και μετά την έκρηξη και τη φωτιά, ο χώρος κουβαλούσε μέσα του έντονο χημικό αποτύπωμα από την παρουσία του υγραερίου. Έτσι, οι πέντε εργάτριες, δεν χάθηκαν από μια απλή… “κακιά στιγμή”. Χάθηκαν σε έναν χώρο που, όπως δείχνουν οι αναλύσεις, είχε ήδη μετατραπεί σε θανατηφόρα παγίδα.
Η σύγκριση με τα Τέμπη
Και εδώ ακριβώς έρχεται στο τέλος και η αναπόφευκτη σύγκριση με τα Τέμπη. Στην περίπτωση της Βιολάντα, ο χώρος ερευνήθηκε από τις πρώτες ώρες. Ελήφθησαν δείγματα από παντού, καταγράφηκαν συγκεντρώσεις και χαρτογραφήθηκε η διασπορά των ουσιών. Έτσι, το έδαφος, ο αέρας και τα υλικά, “μίλησαν”, επειδή αφέθηκαν να μιλήσουν. Δεν μπαζώθηκαν, δεν αλλοιώθηκαν, δεν εξαφανίστηκαν πριν ολοκληρωθεί η διερεύνηση. Και έτσι το Γενικό Χημείο μπόρεσε να βρει τα πάντα.
Αντίθετα, στην υπόθεση των Τεμπών, το ερώτημα παραμένει βαρύ και ανοιχτό: τι θα μπορούσε να είχε βρεθεί, εάν ο χώρος είχε διατηρηθεί όπως έπρεπε; Η σύγκριση είναι σκληρή, αλλά εκθέτει πολιτικά την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Διότι, δείχνει με τον πιο ωμό τρόπο, ότι όταν ένας τόπος τραγωδίας προστατεύεται ως πεδίο έρευνας, η αλήθεια βγαίνει στο φως. Όταν όμως βιάζεσαι να τον “καθαρίσεις”, η αλήθεια θάβεται μαζί με τα στοιχεία. Γιατί η Βιολάντα αποδεικνύει κάτι απλό και συντριπτικό: όταν δεν μπαζώνεις, βρίσκεις τα πάντα.
About The Author
